Barrel of droomauto? Wat als je net gekochte auto stukgaat?

Ik weet nog goed dat ik mijn eerste auto kocht. Dat was een Mazda MX-5 uit 1991. Samen met mijn broer had ik hem gerestaureerd. Het was een mooie auto, maar bij de tweede APK kwam hij helaas niet meer door de keuring en heb ik hem weg moeten doen. Daarna kocht ik een auto die het ook maar een jaar volhield. Het was mijn studententijd, dus dure reparaties waren vaak het signaal om weer door te gaan naar het volgende barrel.

Destijds heb ik nooit overwogen terug te gaan naar de verkoper om mijn geld terug te vragen. Achteraf gezien had ik dat bij sommige auto's soms best kunnen doen. Als bij de eerste APK de garage tegen je zegt: “Deze had de vorige keer al niet goedgekeurd mogen worden”, dan weet je dat je een kat in de zak hebt gekocht.

Veel mensen zullen zich herkennen in deze situatie. Het gebeurt zowel in het hoge als in het lage segment. Ook een Mercedes van € 120.000,- kan na een paar maanden al met pech langs de weg staan. De vraag is dan: kan ik terug naar de verkoper?

Het juristenantwoord is: dat hangt ervan af. In de wet staat in artikel 7:17 van het Burgerlijk Wetboek dat een zaak moet voldoen aan de overeenkomst en in ieder geval geschikt moet zijn voor “normaal” gebruik. Wat normaal gebruik is, wordt echter niet gedefinieerd. De Hoge Raad heeft hierover in het zogenoemde Oldtimer-arrest in 1994 al het een en ander opgemerkt.[1] Kort gezegd oordeelde de Hoge Raad dat als een gebrek niet eenvoudig kan worden ontdekt en hersteld, en dit gebrek bovendien een gevaar voor de verkeersveiligheid oplevert wanneer je ermee rijdt, de auto niet voldoet aan de overeenkomst.

Dat klinkt als een best hoge drempel. Betekent dat dan dat je pech hebt als een nieuwe Audi koopt waarvan iets stukgaat wat niet direct een gevaar oplevert, maar wel gerepareerd moet worden? Nee, gelukkig niet. De Hoge Raad oordeelt namelijk ook dat het omgekeerde niet waar is: een gebrek dat niet meteen gevaarlijk is, betekent niet automatisch dat de auto wél aan de overeenkomst voldoet.

Wellicht ben je nu de draad kwijt, maar in feite is het vrij logisch: alles hangt af van de feiten en omstandigheden van de koop en van de auto. Als je een nieuwe auto koopt van € 40.000,- hoef je geen dure reparatie van € 1.000,- te verwachten binnen een maand. Koop je daarentegen een auto van 15 jaar oud met 200.000 kilometer op de teller voor € 3.500,-, dan mag je een reparatie van € 250,- na twee weken misschien wel verwachten.

En vaak hoor ik dan: hoe zit het met de wettelijke garantie? Nou, eigenlijk bestaat die niet, of in ieder geval niet op de manier zoals veel mensen denken. De “wettelijke” garantie houdt namelijk in wat ik hierboven al beschreef: een auto moet voldoen aan de verwachtingen die je ervan mag hebben. Dat verschilt dus per auto. Wel bepaalt de wet dat bij een consumentenkoop het vermoeden geldt dat de auto bij de koop al niet in orde was als het gebrek zich binnen één jaar nadat je de auto hebt gekregen openbaart. Daarmee heeft de wetgever consumenten willen beschermen tegen garages die zeggen: “De auto was goed toen ik hem verkocht en jij hebt er daarna iets mee gedaan waardoor hij nu stuk is.” Volgens de wet is het dus precies andersom: de garage moet bewijzen dat het gebrek niet bestond. Dat zal vaak erg moeilijk zijn.

Tot slot is het misschien ook goed om te weten dat je zelf een zogenoemde onderzoeksplicht hebt (en de verkoper een mededelingsplicht). Als je het gebrek zelf makkelijk had kunnen ontdekken, dan kun je achteraf niet zo makkelijk zeggen dat de auto niet voldoet. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn als je geen proefrit hebt gemaakt en de verkoper kende het gebrek ook niet. Oftewel: de verwachtingen die je mag hebben van een auto zijn ook gebaseerd op wat je zelf hebt gezien (of had moeten zien) bij de koop.

Conclusie: als je een auto koopt, bekijk hem dan goed en maak een proefrit. Het is altijd verstandig om aanvullende garantievoorwaarden af te spreken. In dat geval moet de verkoper je vaak kosteloos helpen. Heb je dat niet gedaan, dan kun je niet zomaar terugvallen op “wettelijke” garantie; dat verschilt per geval. Een advocaat kan je daar meer over vertellen en kan de verkoper aanschrijven als die de gebreken niet wil oplossen. Vaak zorgt dat al voor een oplossing. In het uiterste geval kan er ook worden geprocedeerd. Dan beoordeelt de rechter of je inderdaad een “kat in de zak” hebt gekocht en of je bijvoorbeeld je geld moet terugkrijgen.

Kapotte auto? Of het nu een Porsche 911 is of een Fiat Multipla: bel één van de advocaten van RAAD Advocaten en dan bekijken we samen of het zin heeft de verkoper aan te spreken.

[1]  Zie Hoge Raad 15 april 1994, ECLI:NL:HR:1994:ZC1338.